Hey Fokkerd,

Je komt met een aantal tips aan om de ongeïnspireerdheid te lijf te gaan, die bij mij juist het tegenovergestelde zouden bewerkstelligen. Opruimen, stofzuigen, ramen lappen om het hoofd weer vrij te maken? Dat zou mij alleen maar in een nog diepere put zuigen. De kinderen zouden zich een rotje schrikken als ze uit school komen en ik sta plots olijk de ramen te lappen of ik blijk opeens de pleurisbende in mijn kantoor te hebben opgeruimd.

En nee, natuurlijk heeft mijn periode van niet fotograferen mij vorig jaar geen steek verder gebracht. Hoewel? Ik ben wat kritischer naar mijn eigen werk geworden. Ik vind nu helemaal niets meer goed, hahahaha! Ik loop ook steeds minder warm voor andermans fotografie. Het zijn gewoon fases waar je zo nu en dan doorheen moet en die vanzelf weer overwaaien als je opeens weer een aardige reeks foto's hebt gemaakt of met een bepaald concept aan de slag kan. Eigenlijk niets om je zorgen over te maken.

Ook maar eens een plaatje van de mama van mijn kinderen, ook al is het plaatje an sich geen hoogvlieger :-) 

Feitelijk maken wij (de westerse mens in het algemeen) ons dikwijls om zulke onbenulligheden druk, dat je een soort van schaamte ervaart wanneer je oog in oog komt te staan met zaken waar mensen zich met recht druk om mogen maken. Zo heb ik ooit eens een Irakese dame geïnterviewd die vrijwel al haar familieleden aan stukken gereten tussen de brokstukken van haar platgebombardeerde woning bijeen kon rapen. Ik bedoel maar, dat is andere koek en hakt er toch wel een stukkie dieper in dan onvrede binnen je relatie, ongeïnspireerdheid, een beetje de weg kwijt zijn en weinig opdrachten hebben. Het is een luxe positie als je je daar druk om mag maken.

Dat is ook wat ik mijn kinderen wil bijbrengen. Wees godverdomme blij dat je hier leeft en niet op een plek waar de omstandigheden zoveel slechter zijn. Mijn drie oudste kinderen hebben dat besef niet zo, zijn wat verwend vind ik. Ze zijn ook opgegroeid in een tijd dat ik geld als water verdiende en ik het geld ook flink liet rollen. Ook en vooral hun kant op, niets was te gek. Ik was 100 uur per week aan het werk, zag ze heel weinig en gaf ze ter compensatie alle materiële dingen die zij zich maar wensten. Een gekke tijd was dat...

Mijn foto's bij deze aflevering zijn een beetje een allegaartje. Hier Laura, mijn oudste. Zij doet het erg goed en is een mooie zelfstandige vrouw geworden... 

Thijmen, mijn oudste zoon, net 20 jaar geworden...

Isabelle & Sophie. Ik hou wel van dit soort simpele dubbelportretjes :-)

De vier jongsten zien mij ploeteren voor elke cent, elk dubbeltje drie keer omdraaien en mij slechts 15 tot 20 uur per week aan het werk. Het verschil is, dat ik die vier jongsten veel intenser beleef en dat ik veel meer met hen onderneem. Je kunt je afvragen in hoeverre die vier kleintjes andere mensen worden dan de drie groten? Ik vermoed namelijk dat het socialere mensen worden. Maar de tijd zal mij dat natuurlijk uiteindelijk leren...

De vier kleintjes. Helaas niet op volgorde van leeftijd, maar je kunt niet alles hebben. vlnr: Amélie, Sophie, Iggy & Kylian.

Maar ik hoop vooral dat het gelukkige mensen worden. Dat is bij de oudste drie wel gelukt, al is mijn zoon Thijmen wel een beetje een tobber. Hij worstelt denk ik enorm met zijn homofilie, wat in het behoudende Brabant ook niet meevalt (vergis je niet). Ik zie hem wel steeds sterker worden,- en dat is mooi om te zien.

Zelf was ik als kind veel alleen, een beetje een gek kind wel geloof ik. Wel een heel lief en zachtaardig kind. Maar ik leefde in een bizar soort fantasiewereld, waarin ik de realiteit van alledag liet verzinken, een rol liet spelen in mijn fantasie. Het is te complex om zo 1, 2, 3 uit te leggen. In elk geval vond de school in samenspraak met mijn moeder dat ik maar hulp moest krijgen van een kinderpsycholoog. Ik moest na schooltijd naar haar toe en soms kwam zij ook naar mijn lagere school. Dan werd ik uit de les gehaald voor een sessie met deze dame. Dan zag ik de andere kinderen uit de klas van mij naar de meester kijken. De meester had, zo was mij door een vriendje uit mijn klas verteld, aan de andere kinderen uitgelegd waarom ik gehaald werd en aan alles kon je merken dat hij dat op een allerbelabberdste wijze had gedaan. Ik kreeg een beetje het idee dat de hele wereld mij niet meer begreep en ik de hele wereld niet.

Een rustpauze tijdens een lange fietstocht met Sophie onlangs...

Altijd geinige kiekjes :-) 

Amélie, een goed voorbeeld zoals ik mijn kids graag fotografeer. Rauw en donker...

Tijdens één van de eerste sessies legde de kinderpsycholoog een aantal van mijn tekeningen voor mij op tafel neer. Hele donkere en sombere tekeningen van geketende mensen, gemartelde mensen, mensen die schreeuwden en panisch hun armen ten hemel hieven. Die tekeningen maakte ik op mijn kamertje thuis. Ik weet niet waarom, ik tekende van mijn achtste tot mijn twaalfde enorm veel.

'Wat bedoel je met deze tekeningen?' vroeg ze en keek mij met haar koude, visachtige ogen aan.
'Ik weet het niet, ik teken het gewoon!' antwoordde ik (negen jaar).
'Voel je je bedreigd?'
'Nee!'
'Weet je wat het woord bedreigd betekent?'
'Ik ben niet gek, al denken jullie van wel?'
'Denk je dat we dat denken?'
'Ja, dat zeg ik toch!'
'Dat denken we niet. We denken alleen dat je een beetje in de knoop zit met jezelf. Wij gaan proberen die knoop eruit te halen...'
'Mijn moeder denkt dat ik in de knoop zit, terwijl ze...'
'Ja, terwijl ze wat?'

Ik zweeg en beschermde op dat moment mijn vader. Want natuurlijk waren mijn sombere en donkere tekeningen de weerslag van de situatie thuis. Mijn vader die altijd en eeuwig in de kroeg zat en een moeder die helemaal panisch werd van verdriet. En als hij dan stomdronken midden in de nacht het huis kwam binnen gestrompeld, dan ontstond er een twist tussen mijn ouders. Het is zelfs gebeurd dat ik als kind maar ternauwernood een door mijn moeder naar mijn vader gegooide glazen asbak wist te ontwijken. anders was ik vol op het hoofd geraakt. En dat jaar in jaar uit, week in week uit, om helemaal gek van te worden.

En toch werd ik als kind vooral gek van het hysterische gedoe van mijn moeder, mijn vader kon in mijn ogen weinig kwaad doen. Terwijl hij toch overduidelijk degene was die het gezin te gronde richtte. Ergens, onbewust, moet ik zijn vluchtgedrag hebben begrepen.

Ik repte dus met geen woord over de situatie thuis. Mijn moeder had dat in haar gesprekken met de kinderpsycholoog ook niet gedaan, zo ontdekte ik al snel. Ik weigerde mijn vader in diskrediet te brengen, ik hield van hem zoals hij was, klaar! Ik heb hem nooit zijn gehoer en gesnoer kwalijk genomen.

De kinderpsycholoog werd al snel een onderdeel van mijn fantasiewereld, een onderdeel van mijn spel. In wezen kon zij totaal geen grip op mij krijgen en ik genoot daar wel een beetje van. Ik begon dingen te verzinnen, maar ook heel veel confronterende vragen aan haar te stellen. Daarbij voelde zij zich zichtbaar niet op haar gemak. Ze zei zelfs een keer dat ik erop uit was om haar te kwetsen.

Na één van de sessies liep ik door de stad Den Haag naar huis en voelde mij opeens heel kwetsbaar, heel erg alleen. In plaats van te huilen werd ik erg boos en geraakte ik echt opgefokt. Ik nam mij voor om mij nooit meer door iemand te laten kwetsen, ik nam mij voor om naar anderen voortaan een gezonde afstand te bewaren en volwassenen nooit meer te vertrouwen. Behalve dan mijn opa en mijn oma, waar ik overdag verbleef. Mijn moeder was volledig selfsupporting en werkte gewoon. Ze wou niet afhankelijk zijn van mijn vader, die toch altijd verstek liet gaan. Daardoor ben ik grotendeels opgevoed door mijn grootouders. Schatten van mensen! Bij hen heerste er vrede, bij mijn ouders woedde een voortdurende oorlog.

Mijn oma begreep mijn moeder niet. Als ik van zo'n sessie thuiskwam (thuiskomen was dus bij mijn grootouders), nam ze mij in haar armen en zong een prachtig Jiddisch lied. Ik had altijd het gevoel dat het eeuwenoude liederen waren... En ofschoon ik er geen reet van begreep, luisterde ik wel naar het ritme van de woorden en werd er rustig van.

Nou ja, om kort te gaan, het advies van de goog luidde dat ik beter af was als ik naar een internaat ging. In de zomer van 1974 heeft mijn moeder er toen één uitgezocht. Het was in Brabant, ik weet alleen niet meer waar. Ze wou er op een dag met mij naartoe gaan in die zomer, zodat ik kon zien waar ik terecht zou komen. Toen ben ik weggelopen thuis, op tienjarige leeftijd. Ik heb een nacht in het Haagse Zuiderpark doorgebracht, op een plek waarvan ik wist dat niemand mij zou vinden. De hele familie natuurlijk in rep en roer. Politie gebeld. Ooms en tantes, nichten en neven, iedereen zocht naar mij.

Ben ik de volgende dag rond een uur of vier stilletjes het huis van mijn grootouders binnen geslopen en heb ik een uur lang gehuild op schoot van mijn oma. Mijn opa, die hier dus getuige van was, is toen naar mijn moeder gegaan en heeft haar de internaatplannen uit haar hoofd gepraat.

Een drietal beelden uit mijn Let The Children Play serie, waarin ik ook een zekere beklemming van mijn eigen jeugdherinneringen heb proben te leggen...

Pas jaren en jaren later hoorde ik van mijn oma dat mijn opa werkelijk de hele boel op zijn kop heeft gezet om mij in Den Haag te houden. Tot op de dag van vandaag ben ik mijn grootouders hier dankbaar om. Ik denk dat ik een internaat niet zou hebben overleefd, heb mij als kind al altijd heel snel gevangen gevoeld in afgeschermde ruimtes als ouderlijke huizen, scholen en noem het maar op.

Ik heb nog steeds grote moeite om volwassenen te vertrouwen. Geef mij maar de fantasiewereld van mijn kinderen. Ik ben een beetje een gek kind geloof ik...

Go Fokkerd, go!

Cheers,

Huibert.

Lieve Huibert.

Ze hebben de straat opgebroken hier. Ideaal zo'n zandbak voor de deur. Om in te spelen en om naar de mannen te kijken.

Ik ben in mijn lagere schooltijd ook bij een kinderpsycholoog geweest. Volgens mijn moeder was ik na de dood van mijn vader (ik was toen 5) veel met de dood bezig. Ik kan me dat zelf niet meer herinneren maar veel van de waarnemingen van mijn moeder zijn wel juist. Maar die 'gesprekken' in het instituut waren in mijn herinnering totaal zinloos. Ze was een nette keurige vrouw met mantelpakkie en naaldhakken. Ik moest er elke dag naartoe, na schooltijd. Dus voetballen of met een vriendje mee was er niet meer bij. Ik werd gebracht op de fiets door Otto, een werkstudent die ik erg aardig vond. Maar dan moest ik met haar praten, wat ik niet deed (denk ik). Ik had haar niks te vertellen. Wat moest ik met haar? Om mij tegemoed te komen stond mevrouw toe dat we de laatste twee minuten van het consult even samen gingen voetballen. Met een tennisbal in die kantoorkamer. Het was hopeloos natuurlijk. Mevrouw op die naaldhakken. Sloeg nergens op. Ik weet niet hoe lang ik daar ben geweest, ik denk zeker een jaar, maar ik kan me geen enkel gesprek herinneren. Alleen die tafel die dienst deed als doel en die hakken waarlangs ik moest schieten. Samen met mijn vriendjes heb ik uiteindelijk op mijn moeder ingepraat en is het gestopt. Ik heb er ook achteraf nooit de zin van in gezien. Ik zou voor de lol eens kunnen proberen te achterhalen of er verslagen zijn van die gesprekken.

Maar ik heb, anders dan jij, wel een gelukkige jeugd gehad. Ik heb heb ondanks het gemis van een vader wel een goede lieve moeder die de dingen heel goed in de smiezen had (en nog steeds). Ik had wel problemen gehad op de middelbare school, maar ik zie die nu als gezonde problemen die bij die leeftijd horen. Ik had voldoende basis om ze de baas te kunnen.

Ik krijg het koud van je verhalen Huibert. Zoveel schade mensen een kind (of gezin) aan kunnen doen staat erg ver van me af. Je verhaal doet me denken aan een nummer van Lou Reed:

Kill Your Sons, Lou Reed

Couplet A E G D

Refrein G D C G D A

            Bes A G F Es D C Bes

All your two-bit psychiatrists are giving you electro shock
They say, they let you live at home, with mom and dad
Instead of mental hospital
But everytime you tried to read a book
You couldn't get to page 17
'Cause you forgot, where you were
So you couldn't even read

Don't you know, they're gonna kill your sons
Don't you know, they're gonna kill, kill your sons

They're gonna kill, kill your sons
Until they run run run run run run run run away
Mom informed me on the phone
She didn't know what to do about dad
Took an axe and broke the table
Aren't you glad you're married
And sister, she got married on the island
And her husband takes the train
He's big and he's fat and he doesn't even have a brain
They're gonna kill your sons

Don't you know, they're gonna kill, kill your sons
Don't you know, they're gonna kill, kill your sons

Until they run away
Creedmore treated me very good
But Paine Whitney was even better
And when I flipped on PHC
I was so sad I didn't even get a letter
All of the drugs, that we took, it really was lots of fun
But when they shoot you up with thorizene on crystal smoke
You choke like a son of a gun

Don't you know, they're gonna kill your sons
Don't you know, they're gonna kill, kill your sons

They're gonna kill, kill your sons
Until they run run run run run run run run away

solo.

De straat is alweer bijna klaar. In het laatste stukje zand wordt nog gespeeld.

Wat liggen onze achtergronden ver uit elkaar. Waarom schrijven wij eigenlijk met elkaar? We herkennen niks in elkaars verhalen, onze wijze van met onze kinderen omgaan verschilt hemelsbreed en de enige voorzichtige poging tot advies die ik je gaf werd smalend weggehoont. En onze familiekiekjes zijn ook nog eens niet te vergelijken!

Nee, we schrijven ook niet om elkaar te steunen. Ik denk dat het boeiend is om te lezen hoe verschillend mensen in het leven kunnen staan, en hoe zich dat uit in hoe ze naar hun kinderen zijn.

Ik heb wel eens een soort dagdroom van dat ik met mijn kind in een soort road movie ben terechtgekomen. We moeten om onduidelijke reden die er ook niet toe doet met z'n tweeen een lange reis per auto maken. We eten en slapen langs de weg in motels. Mijn kind krijgt geen tijd om ergens te wennen, om ergens te spelen, om vriendjes te maken, om kind te zijn. En ik zit opgescheept met een kind die ik niet kan bieden waar een kind recht op heeft. Geen veilige vertrouwde omgeving om in op te groeien. Mijn kind speelt met wat er is, in die vreemde motel kamer, of in dat saaie wegrestaurant, maar de volgende dag is het er niet meer. Het kan nergens aan hechten. We hebben verdriet samen maar we lachen ook veel samen. We moeten het met z'n tweeen rooien. Een scheve relatie, want een kind moet niet voor zijn vader zorgen, alleen andersom. Het is een vreemd soort dagdroom. Ik weet niet waarom ik er over droom. Het gaat denk ik over de angst om het geluk waarin ik nu leef te verliezen. Alles van waarde is weerloos. Ellende dromen, juist omdat ik gelukkig ben.

Het is vakantie. Ik ben twee weken terug alleen met mijn dochter Linde naar Buitenkunst geweest. Dat is een organisatie die in de zomermaanden workshops organiseert op het gebied van muziek, dans, toneel en beeldende kunsten. En er zijn ook kleuter-, kinder-, en jongeren-groepen. Ik kom er al vele jaren en het is ook voor kinderen geweldig daar. Mijn zoontje Ilja is met zijn twee jaar nog te jong dus doen we het zo dat ik een week ga en mijn vriendin thuis blijft met Ilja, en dan de week erop draaien we het om. Dan laten we de tent staan en reis ik naar huis en heeft mijn vriendin een week met Linde samen. Het is erg boeiend om zo een weekje even samen met z'n tweeen te zijn. Eerst met Linde, dan met Ilja.

Het heeft natuurlijk niet het desolate van mijn dagdroom maar het is wel zo dat er even een andere verhouding ontstaat. Op sommige momenten wordt het opeens even alsof Linde (nu bijna 7) mijn vriendin is. Dan ben ik nog even druk bezig met iets, en dan zegt ze: "Ik dek wel even de tafel voor de lunch." Ze is er trots op dat ze daar zo zelfstandig kan zijn. Niet op haar vingers gekeken worden en de dingen doen die mijn vriendin meestal doet. Ze neemt haar plek in, zo lijkt het. Het is echt reuze gezellig. Er zijn veel minder typische vader-kind ruzies dan thuis, alles gaat eigenlijk heel soepel. Ik bepaal wel wat er gebeuren moet maar dat gaat zonder slag of stoot. Het is meer; "kom, we gaan douchen en tandenpoetsen en naar bed" als "Nu ga je tandenpoetsen en uitkleden!" Er is veel minder strijd.

De laatste avond zijn er altijd veel voorstellingen en voorzie ik dat ik in tijdsnood kom en ik niet bij de tent blijven kan als ze net in bed ligt. "Ooh, ga maar hoor, ik kan wel alleen gaan slapen", zegt ze dapper." Ik klapper met mijn oren. Maar als ik haar aan het douchen ben, zegt ze opeens met een piepstemmetje; "ik wil dat je mij wast. Ik wil dat je nu even voor me zorgt en dat je mijn pappa bent." Ik bewonder haar observaties, en haar kracht om het in woorden te vatten. En ik zeep haar lekker in. Als een vader.

En de week erop dus de rollen omgedraaid en had ik mijn zoontje Ilja. Normaliter doet mijn vriendin het meeste met hem; de luiers verschonen, de flesjes pap en het naar bed brengen. Ik denk, dat wordt stampij dat ze er nu niet is. Niks hoor. Twee minuten een piepen maar daarna is het in orde. En verder was het dikke pret samen. We kregen samen kleine ritueeltjes. We aten schouder aan schouder aan tafel. En we deden op een dag zelfs dezelfde kleren aan. We hadden er samen pret om.

Vandaag mijn vriendin en Linde weer opgehaald van de Buitenkunst-camping. En bij thuiskomst was het gelijk weer als vanouds. Linde was moe en werd opstandig en wou niet aan tafel komen, Ilja wou niet door mij van een poepluier verschoond worden en de kamer is gelijk een keet van het speelgoed wat uit de kast is ontploft. We zijn weer thuis.

Het ga je goed,

Fokke